Nota Okuma Alıştırmaları

Nota okumak neden yavaş kalıyor?

Çoğu öğrenci notayı 'sayarak' okur: bir referans notadan başlayıp yukarı ya da aşağı adımlar. Bu yöntem işe yarar ama her nota için birkaç saniye harcar; tempoyla okumaya asla yetişmez.

Hızlı okuyanlar notayı saymaz, tanır. Tıpkı okurken harfleri tek tek hecelemediğiniz gibi. Bu tanıma, yalnız tekrar sayısıyla kurulur — anlamakla değil.

Sol ve fa anahtarı

Çoğu öğrenci sol anahtarında rahat, fa anahtarında tıkanır. Sebebi basittir: fa anahtarına yeterince maruz kalmamışlardır. Piyano çalıyorsanız iki anahtarı da aynı akıcılıkta okumanız gerekir; çalgınız tek anahtar kullanıyorsa bile fa anahtarını tanımak solfej ve dikte sınavlarında karşınıza çıkar.

İki anahtarı birlikte çalışmak başta karıştırır ama uzun vadede daha sağlam oturur; çünkü beyin ikisini ayrı sistemler olarak kodlamak zorunda kalır.

Ek çizgiler ve aralık okuma

• Ek çizgili notaları ayrı ayrı ezberlemek yerine çıpalar kullanın: portenin altındaki do, üstündeki la gibi.
• Notaları tek tek değil ikili gruplar hâlinde okumayı deneyin — 'üçlü yukarı', 'beşli aşağı' gibi.
• Aynı yönde ilerleyen dizisel geçişleri tek hareket olarak görün; her notayı ayrı okumak gereksiz yük.
• Anahtar değişimlerinde duraklıyorsanız, anahtar geçişi olan kısa parçalar üzerinde ayrıca çalışın.

Okumayı hızlandıran çalışma düzeni

1. 1

   Günde 10 dakika, her gün

   Nota tanıma bir refleks; refleks sıklıkla kurulur. Haftada bir yapılan bir saat, her gün yapılan on dakikanın yanında etkisiz kalır.

2. 2

   Süreli okuyun

   Kendinize süre koyun: bir dakikada kaç nota doğru okuyabiliyorsunuz? Ölçmediğiniz şey hızlanmaz. Haftalık olarak bu sayıyı takip edin.

3. 3

   Zorlandığınız bölgeyi ayırın

   Herkesin bir kör noktası vardır — genelde ek çizgiler ya da fa anahtarının alt bölgesi. Genel çalışma bu bölgeyi düzeltmez; ayrıca ve yoğun çalışmak gerekir.

4. 4

   Çalgının üstünde de okuyun

   Notayı görüp adını söylemek ile görüp doğru tuşa basmak farklı becerilerdir. İkisini de çalışın, yoksa okuma çalgıya aktarılmaz.

5. 5

   Ritimle birlikte okuyun

   Perdeleri tanıdıktan sonra metronomla okuyun. Sınavda ve toplulukta okuma her zaman tempoyla olur; tempo baskısı olmadan yapılan çalışma eksik kalır.

En sık yapılan hatalar

• Her notayı referans notadan sayarak bulmak — bu alışkanlık hızı kalıcı olarak sınırlar.
• Yalnız çaldığınız parçaların notasını okumak: ezberlediğiniz için okuma zannedersiniz.
• Fa anahtarını 'sonra öğrenirim' diye ertelemek.
• Yalnız perde çalışıp ritmi ayrı bırakmak; sınavda ikisi birlikte gelir.
• İlerlemeyi ölçmemek. Süre tutmayan öğrenci, hızlandığını da fark etmez.
• Çok zor materyalle çalışmak. Rahat okuduğunuzun bir tık üstü, en hızlı gelişimi verir.

Sık sorulan sorular

Nota okumayı ne kadar sürede öğrenirim?

Temel tanıma birkaç haftada oturur; akıcılık aylar alır. Belirleyici olan toplam süre değil, düzenlilik — her gün on dakika çalışan öğrenci üç ayda rahat okur.

Kaç yaşında başlanabilir?

Harfleri tanıyan bir çocuk nota da tanıyabilir. Küçük yaşta seans süresini kısa (5-10 dakika) ve oyunlaştırılmış tutmak gerekir.

Fa anahtarı gerçekten gerekli mi?

Piyano, çello, bas gibi çalgılarda zorunlu. Diğerlerinde de solfej ve dikte sınavlarında, koro partisyonlarında ve eşlik yazarken karşınıza çıkar.

Nota okuma ile solfej aynı şey mi?

Değil. Nota okuma notayı tanımaktır; solfej onu doğru perdeden seslendirmektir. Solfej, nota okumanın üstüne kurulur.

Ezberlemeden çalamıyorum, sorun bu mu?

Büyük ihtimalle evet. Ezber, okuma otomatikliği kurulmadığında beynin bulduğu kestirmedir. Okuma hızlandıkça ezber ihtiyacı kendiliğinden azalır.